Hanes

aboutus-historyYm 1984, prynodd Andrew Lambert y Tabernacl, hen gapel Wesleaidd. Sefydlodd Gwmni Elusennol, Ymddiriedolaeth y Tabernacl Machynlleth, ac ar ôl gwaith ailwampio helaeth, ailagorodd y Tabernacl fel canolfan i’r celfyddydau perfformio ar 11 Hydref 1986: awditoriwm hardd dros ben a’i acwsteg yn berffaith ond heb unrhyw wasanaethau ategol.

Ymddiriedolaeth y Tabernacl oedd perchenogion tir cyfagos, lle gynt y safai capel cynharach ac adeiladwyd bloc ar wahân i gynnwys toiledau ac Ystafell Werdd. Yn yr un flwyddyn, gyda chymorth benthyciad hael, prynodd yr Ymddiriedolaeth Dŷ Harvey. Roedd yr hen siop fwyd yma’n cynnig tu blaen ar y stryd, sef y briffordd ar hyd yr arfordir rhwng de a gogledd Cymru – rhywbeth a oedd ei ddirfawr angen.

Cymerodd 5 mlynedd i godi’r arian i drawsnewid Tŷ Harvey yn orielau celf a’r unig gymorth o du’r llywodraeth oedd ar ffurf grant bach ond tra derbyniol gan Fwrdd Datblygu Cymru Wledig. Ailenwyd yr adeilad yn Adeilad Ellis ar ôl Tom Ellis o’r Bala (a oedd wedi mynegi’r gobaith y byddai’r capeli’n dod yn ganolfannau diwylliant ac nid addoldai ar gyfer y Sul yn unig). Cynhaliwyd yr arddangosfa gelf gyntaf ym mis Mai 1992.

Roedd yr Awditoriwm, bloc yr Ystafell Werdd ac Adeilad Ellis yn ynysoedd ar wahân a phan fyddai’r tywydd yn wael profiad digon diflas oedd symud rhyngddynt. O hyd, doedd dim cymorth gan ffynonellau swyddogol ac mewn anobaith dyma ni’n gosod sylfeini’r Adeilad Cysylltiol i ddangos beth roedden ni’n ceisio ei gyflawni.
O Lerpwl y daeth gwaredigaeth yn y pen draw yn hydref 1992. Cynigiodd Ymddiriedolwyr y Sefydliad ar gyfer Chwaraeon a’r Celfyddydau rodd o £100,000. Ni ellir canmol eu cyfraniad i gyllid cyfalaf a refeniw’r Tabernacl yn ddigon. Arweiniodd y gefnogaeth hon gan y sector preifat ynghyd â lobïo caled at gyllid sylweddol o ffynonellau’r Llywodraeth am y tro cyntaf, gan Fenter Wledig y Swyddfa Gymreig a ddilynwyd gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop.

Cwblhawyd codi’r Adeilad Cysylltiol (a gynlluniwyd gan David Thomas), darpariaeth system sain a goleuo newydd, stiwdio recordio, cyfleusterau cyfieithu ar y pryd a labordy iaith o fewn chwe mis. Agorwyd adnodd bendigedig Adeilad Owen Owen gan yr Arglwydd a’r Fonesig Hooson 3 Gorffennaf 1994 a thrwy ryw ryfedd wyrth, dyma Ymddiriedolaeth Chapman yn rhoddi’r lifft a hynny dim ond ychydig fisoedd yn ddiweddarach.

aboutus-history2
Ers hynny, cafwyd pedwar gwelliant mawr o bwys.

  • Ym 1995, diogelwyd ffasâd yr Awditoriwm rhag y tywydd.
  • Ym 1997 ailwampiwyd y fynedfa i’r Awditoriwm. Cafwyd gwelliannau i’r blaengwrt er mwyn creu golwg mwy croesawgar ar y dynesiad at y Tabernacl ac i alluogi defnyddwyr cadeiriau olwyn i ddod i mewn i’r ganolfan heb gymorth. Daeth grantiau ar gyfer y cynlluniau hyn gan yr FSA, Cyngor Sir Powys, CADW ac Uned Loteri Cyngor Celfyddydau Cymru a Bwrdd Croeso Cymru, Yr adeiladydd lleol, J B Roberts a’i Fab o Gorris, sy’n gyfrifol am y gwaith adeiladu penigamp.
  • Ym 1998, derbyniodd yr Ymddiriedolaeth gymynrodd bendigedig gan stad Nora Gibbs a Mollie Winterburn a’n galluogodd i brynu Tŷ Llyfnant a’i drawsnewid yn stiwdio artist ac yn ystafelloedd addysgu ac ymarfer cerdd.
  • Yn ddiweddar, mae’r ddwy oriel fechan ar y llawr cyntaf wedi cael eu trawsnewid yn un Ystafell Bulpud helaeth braf. Daeth hyn yn bosibl trwy siec a roddwyd yn ddienw a chymynrodd gan y diweddar John Silvanus Davies (Mr John Davies, y Siop Lestri).